Қазақстан экономикасындағы жаңа бағыт: Цифрландыру кезеңі

Қазақстан өңдеу өнеркәсібін жаңғыртуда жаңа, тарихи маңызды кезеңге аяқ басты. Соңғыжылдары цифрлық технологиялар, автоматтандыружәне жасанды интеллектіні енгізу – сала дамуыныңбасты бағытына айналды. Бұл – тек техникалықжаңару ғана емес, экономиканың сапалықтрансформациясының айқын көрінісі.

Премьер-министр Олжас Бектенов Үкіметотырысында өңдеу өнеркәсібіндегі өзектімәселелер мен алдағы міндеттерді жүйелі түрдеатап өтті. Оның пікірінше, отандық кәсіпорындаржаңа технологияларды белсенді енгізуі тиіс, ал мемлекеттік органдар кәсіпорындардың даму үшінқажетті институционалдық жәнеинфрақұрылымдық жағдай жасауға жауапты.

Премьер-министр цифрландыруға нақты мысалдаркелтірді. Қазіргі таңда бірқатар ірі кәсіпорындартиімді шешімдерді қолдануды бастады.

Мысалы, “Алтыналмас” алтын өндірукәсіпорнында ашық карьерлердегі логистика цифрлық басқару жүйелері арқылыоңтайландырылады. Жер қойнауын игерутехникасының қозғалысы, өнімділігі мен қауіпсіздігі толық бақылауда болады.

KAZ Minerals компаниясы өз кеніштеріндежасанды интеллект арқылы үлкен деректердіталдайды. Бұл жабдықтардың жұмысыноңтайландыруға, ықтимал тәуекелдерді алдын ала анықтауға және өндірістік апаттардың алдын алуғамүмкіндік береді.

ERG кәсіпорындар тобы ондаған цифрлықассистентті енгізген. Олар өндірістік процестердіавтоматтандыруға, қызметкерлердің уақытынүнемдеуге және өндірістің дәлдігін арттыруғасептігін тигізеді.

Бұл мысалдар цифрлық шешімдердің қазіргіөндірістің ажырамас бөлігіне айналғанындәлелдейді. Қазақстандық кәсіпорындардың жаңатехнологияларды қабылдау қарқыны артып келеді, бірақ Премьер-министрдің сөзінше, бұл процесстіодан әрі жеделдету қажет.

Кадр даярлау: цифрлық трансформацияныңадам факторы

Технологиялық жаңғыру кадрлардың біліктілігінарттырумен тығыз байланысты.

«Бізге білікті мамандар өте қажет. Әсіресетехникалық мамандықтарды меңгерген өз ісініңнағыз шеберлері керек. Қазіргі тілмен айтсақ, «сапалы адами ресурстар» қажет. Өйткені білікті, саналы адамдар – ұлттық экономиканың арқауы, ел болашағының кепілі», — деген болатын Мемлекетбасшысы.

Премьер-министр Олжас Бектенов те бұл мәселеге ерекше назар аударып, сапалы кадрсыз технологиялық жаңғыру мүмкін емес екенін ескертті.

«Заман талабына сай инженерлер, технологтар мен жоғары білікті жұмысшылар болмаса, сапалы әрі тиімді даму мүмкін емес», — деді ол.

Осыған байланысты Оқу-ағарту және Ғылым министрліктеріне техникалық университеттер мен колледждерге цифрландыруға қатысты арнайы модульдерді енгізу тапсырылды. Бұл студенттерді заманауи өндіріс талаптарына бейімдеу үшін маңызды қадам.

Сонымен қатар, Еңбек министрлігіне өнеркәсіп кәсіпорындарының қызметкерлерін базалық цифрлық құзыреттерге онлайн оқыту бағдарламаларын іске қосу міндеттелді. Яғни, заманауи өндірісте жұмыс істейтін әр маман цифрлық құралдар мен жүйелерді сенімді қолдана алуы тиіс.

Мемлекеттік қолдау мен жүйелі саясат

Өңдеу өнеркәсібінің цифрлық трансформациясы тек жеке кәсіпорындардың бастамасымен шектелмейді. Бұл мемлекет деңгейінде жүргізіліп жатқан кешенді стратегия.

Қазақстанда өндірісті Industry 4.0 стандарттарына көшіру бойынша жұмыстар жүргізілуде. Бұл – цифрлық егіздер (digital twin), IoT датчиктері, автоматтандырылған басқару жүйелері және жасанды интеллект платформалары сияқты кешенді технологияларды енгізуді қамтитын бағдарлама.

Үкіметтің басты мақсаты – экономиканы әртараптандыру, дайын өнім үлесін арттыру, еңбек өнімділігін көтеру. Сонымен бірге кәсіпорындарға арналған цифрлық инфрақұрылым, деректер қауіпсіздігі мен техникалық стандарттарды жаңарту да мемлекеттің жауапкершілігіне кіреді.

Өңдеу өнеркәсібіндегі өзгерістердің әсері

Цифрландыру нәтижесінде сала бірнеше маңызды бағытта өсімге қол жеткізді:

Қазақстанның өңдеу өнеркәсібін цифрландыруға бағытталған бастамалары – ел экономикасының ұзақ мерзімді даму стратегиясының маңызды құрамдас бөлігі.

Премьер-министрдің айтуынша, отандық кәсіпорындар жаңа технологияларды батыл енгізуі тиіс, ал мемлекет олардың дамуына барлық қажетті жағдайларды жасайды.

Цифрлық трансформация – бұл тек технологиялық жаңарту емес, бұл экономиканың сапалық өзгерісі.

Өндірістің тиімділігінің артуы, жаңа мамандықтардың пайда болуы, экспорт көлемінің өсуі – барлығы келешекте Қазақстанның жаңа индустриялық саясатының жемісін бермек.