Батыл шешімі нені аңғартады?

Шалдың ұрпағының арты шыдамаған қадамға барған Рахымбаевтардың Капиталдың әлеуметтік жауапкершілігіндегі батыл шешімі нені аңғартады?
Қазақстандық танымал кәсіпкерлер, BI Group холдингінің негізін қалаушылар Айдын мен Анар Рахымбаевтар өз дәулетінің 50 пайызын қайырымдылыққа жұмсау туралы шешім қабылдады. Бұл мәлімдеме отандық бизнес ортасында ғана емес, бүкіл қоғамда үлкен серпіліс туғызды. Миллиардерлердің бұл қадамы — жай ғана жомарттық па, әлде қазақстандық капитализмнің жаңа сапалық деңгейге көтерілгенінің белгісі ме?
«The Giving Pledge» дәстүрі және қазақстандық үлгі
Дүниежүзілік тәжірибеде Уоррен Баффет пен Билл Гейтс негізін қалаған «Giving Pledge» (Жомарттық анты) қозғалысы бар. Рахымбаевтардың шешімі осы жаһандық трендпен үндес келеді. Кәсіпкерлер өз байлығын ұрпағына мұра етіп қана қоймай, оны қоғамның өзекті мәселелерін шешуге бағыттауды жөн көрген.
Сарапшылардың пікірінше, бұл — Қазақстандағы филантропия мәдениетінің жаңа деңгейге шыққанын көрсетеді. Бұрын қайырымдылық көбіне бір реттік акциялар түрінде болса, бұл жерде жүйелі, стратегиялық капиталды бөлу туралы сөз болып отыр.
Инвестиция — білім мен әлеуметтік нысандарға
Рахымбаевтар отбасы бұған дейін де «Ана үйі», «IQanat» мектептері сияқты ірі әлеуметтік жобаларды жүзеге асырып келді. Ендігі кезекте бөлінетін орасан зор қаражат:
* Ауыл мектептерін қолдауға;
* Дарынды балаларға білім беруге;
* Әлеуметтік маңызы бар инфрақұрылымдарды дамытуға жұмсалмақ.
Бұл — мемлекеттің жүгін жеңілдетіп, жеке сектордың қоғамдық мәселелерге тікелей араласуының жарқын үлгісі. Білімге салынған инвестиция — елдің болашақ капиталына салынған ең сенімді қаржы.
Этикалық бизнес және бедел капиталы
Қазіргі «Жаңа Қазақстан» тұжырымдамасы аясында ірі бизнес өкілдерінен тек салық төлеу ғана емес, жоғары әлеуметтік жауапкершілік талап етіледі. Рахымбаевтардың бұл қадамы өзге де ірі бизнесмендерге үлгі болуы мүмкін.
Дегенмен, бұл шешімнің астарында бедел капиталын нығайту мақсаты да жатқаны анық. Кәсіпкердің қоғам алдындағы ашықтығы мен адалдығы — оның бизнесінің тұрақтылығы мен қауіпсіздігінің қосымша кепілі.
Түйін
Рахымбаевтардың өз байлығының жартысынан бас тартуы — қазақ қоғамындағы «байлыққа» деген көзқарастың өзгере бастағанын көрсетеді. Байлық — тек жеке игілік емес, ол — қоғамға қызмет етудің құралы. Егер бұл үрдіс басқа да ірі кәсіпкерлер тарапынан қолдау тапса, еліміздегі әлеуметтік теңсіздікті азайту мен адами капиталды дамыту процесі айтарлықтай жеделдемек.
Бұл шешім — ертеңгі күнге деген сенім мен ұлттық буржуазияның кемелденгенін білдіретін тарихи сәт.

Әбілсерік Әлиакбар
Әлеуметтік желіден